ترنسفر کیس (Transfer Case) ماشین که بعضا به آن «ترانسفر کیس» خودرو نیز گفته میشود، یکی از مهمترین قطعات در داخل خودرو است که عموم کاربران با ویژگیهای آن آشنا نیستند. در ادامه میخواهیم شما را با ویژگیهای این قطعه مهم و عملکرد آن آشنا کنیم.
هر خودرو در واقع مجموعهای خیرهکننده و پیچیده از دهها هزار قطعه مختلف است؛ از کوچکترین پیچها و واشرها گرفته تا بلوک سیلندر موتور که گاهی بیش از ۴۵ کیلوگرم وزن دارد.
نقص فنی در تنها یک قطعه به ظاهر ساده، مانند سوئیچ استارت یا وایر کویل، میتواند یک خودرو را کاملاً زمینگیر کند. این در حالی است که اجزای حیاتیتر مانند موتور و گیربکس خود از ده ها یا صدها قطعه کوچکتر تشکیل شدهاند. این مجموعههای مهندسیشده برای عملکرد صحیح و دقیق، به هماهنگی و همزمانی شگفتانگیزی میان تمام اجزا و البته روانکاری مداوم نیاز دارند.
ترنسفر کیس چیست؟
شیکی دیگر از مکانیزمهای بسیار حیاتی و پیچیده که در خودروهای چهارچرخ محرک (4WD) و تمامچرخ محرک (AWD) یافت میشود، گیربکس کمکی یا همان «ترنسفر کیس» است.
شاید بارها این واژه را شنیده باشید اما هنوز با وظیفه اصلی و نحوه کارکرد آن به خوبی آشنا نباشید.
وظیفه اصلی ترنسفر کیس، توزیع قدرت از گیربکس به محورهای خودرو است.
به نقل از Slash Gear، این قطعه معمولاً در بخش میانی زیربندی قرار میگیرد و مسئولیت دارد قدرت را از شفت خروجی گیربکس دریافت کرده و بسته به نیاز راننده، آن را به یکی از محورها یا هر دو محور منتقل کند.
در گذشته، اکثرا ترانسفر کیس ها به صورت زنجیری یا دندهای ساخته میشدند و کنترل آنها از طریق یک اهرم دنده که روی کف خودرو تعبیه شده بود، انجام میگرفت. اما امروزه ترنسفر کیسهای مدرن، مانند نمونهای که در نسل جدید فورد برانکو به کار رفته، به صورت الکترونیکی و از طریق کلیدهای چرخشی یا دکمهها کنترل میشوند. حتی برخی مدلهای تمامچرخ محرک دائمی مثل بامو M3 xDrive نیز از کنترلهای مشابهی برای ارسال قدرت تنها به یک محور بهره میبرند.
ترانسفر کیس چگونه کار میکند؟
برای درک بهتر ساختار داخلی میتوان به مدل New Process 231 اشاره کرد که در فاصله سالهای ۱۹۸۸ تا ۲۰۰۶ در خودروهای دو دیفرانسیل موقت جیپ، شورولت و دوج استفاده میشد.
در این مدل، یک شفت قدرت را مستقیماً از گیربکس به محور عقب میفرستد. زمانی که راننده از طریق اهرم، حالت چهارچرخ محرک را فعال میکند، چنگک تعویض دنده باعث حرکت زنجیر شده و شفت خروجی جلو را نیز درگیر میکند. این شفت از طریق یک یوک بیرونی به میلگاردان جلو متصل میشود و حرکت خودرو در حالت چهارچرخ را ممکن میسازد. همچنین یک مجموعه دنده سیارهای در ساختار آن وجود دارد که موظف است در حالت «چهارچرخ سنگین»، سرعت دوران شفت خروجی را کاهش داده و در مقابل، گشتاور خروجی را به شدت افزایش دهد.
مشکلات انواع ترنسفر کیس
در ترنسفر کیسهای زنجیری، مشکلاتی مثل شل شدن زنجیر یا آسیب دیدن دندانههای چرخزنجیر روی شفت میتواند مانع از چرخش هر دو محور در حالت چهارچرخ شود. همچنین نقص در اتصالات شیفتر یا چنگک تعویض دنده ممکن است باعث شود دستگاه نتواند از حالت دوچرخ به چهارچرخ یا بالعکس تغییر وضعیت دهد.
مدل زنجیری NP231 از سال ۱۹۸۸ در جیپ چروکی سری XJ به کار گرفته شد که از نظر ما، بهترین نسل تولید شده از این مدل محبوب محسوب میشود.
ترنسفر کیسهای دندهای عملکردی مشابه مدلهای زنجیری دارند، با این تفاوت که در آنها دو شفت به جای زنجیر، توسط مجموعهای از چرخدندهها به یکدیگر متصل میشوند.
مدلهای دندهای مانند “Advance Adapters Atlas” به مراتب بادوامتر هستند، اما به دلیل تولید صدای بیشتر و وزن سنگینتر، برای خودروهای سواری معمولی گزینه ایدهآلی به شمار نمیروند. این مدلها همچنین گرانقیمتتر از انواع زنجیری هستند؛ به عنوان مثال، یک ترانسفر کیس دو سرعته اطلس برای جیپ رانگلر TJ با موتور ۴ لیتری، حدود ۲۵۱۸ دلار قیمت دارد، در حالی که مدل زنجیری NP231 برای جیپ چروکی یا رانگلر YJ را میتوان با قیمت ۱۳۹۹ دلار تهیه کرد.
نوع دیگر از این گیربکسهای کمکی که میتوانیم به آنها اشاره کنیم، ترنسفر کیسهای الکترونیکی هستند که برای توزیع قدرت بین شفتهای خروجی از یک موتور الکتریکی استفاده میکنند. بسیاری از علاقهمندان جدی آفرود، این مدلها را نسبت به نمونههای اهرمی و مکانیکی، پردردسرتر میدانند. پیچیدگی بالای این سیستمهای الکترونیکی باعث افزایش چشمگیر قیمت آنها نیز شده است؛ به طوری که خرید یک ترانسفر کیس فابریک برای تویوتا تاکوما مدل ۲۰۲۳، هزینهای نزدیک به ۳۰۰۰ دلار روی دست مالک خودرو خواهد گذاشت.
